Competentielijst: 15 voorbeelden met zichtbaar gedrag
Een competentielijst geeft woorden aan gedrag dat je in je werk laat zien. Maar een competentie is geen label dat je wel of niet hebt. De vraag is vooral: welk gedrag helpt jou om meer effect te hebben op belangrijke momenten?
Je ziet je competenties niet alleen wanneer alles soepel verloopt. Ze worden vooral in lastige situaties zichtbaar: wanneer een collega weerstand biedt, een gesprek vastloopt, belangen botsen of je onder druk staat.
Gebruik deze lijst daarom niet als afvinklijst, maar als spiegel. Welk gedrag zet jij automatisch in? En wel gedrag vraagt de situatie misschien van jou?
15 competenties met voorbeelden van zichtbaar gedrag
| Competentie | Zichtbaar gedrag |
|---|---|
| Communicatief vermogen | Je stemt je boodschap af op je doel, gesprekspartner en de situatie. Je checkt of je wordt begrepen en schakelt tussen duidelijkheid en verbinding. |
| Samenwerken | Je maakt belangen, verwachtingen en afspraken bespreekbaar. Je zoekt actief naar oplossingen met aandacht voor het resultaat én de relatie. |
| Overtuigingskracht | Je brengt je punt helder over, sluit aan bij wat voor de ander belangrijk is en onderzoekt weerstand voordat je meer argumenten opvoert. |
| Leiderschap | Je geeft richting, maakt verwachtingen helder en brengt mensen in beweging door bewust te kiezen hoe je je opstelt. |
| Zelfreflectie | Je onderzoekt je eigen gedrag en kijkt naar het effect ervan. Je herkent patronen en kiest bewust voor ander gedrag wanneer dat nodig is. |
| Assertiviteit | Je spreekt uit wat je vindt, nodig hebt of verwacht, zonder de relatie met de ander uit het oog te verliezen. |
| Besluitvaardigheid | Je maakt keuzes op basis van beschikbare informatie, neemt verantwoordelijkheid en durft richting te geven in onzekere situaties. |
| Organisatiesensitiviteit | Je begrijpt welke belangen, rollen en verhoudingen invloed hebben op een situatie en stemt je gedrag daarop af. |
| Adviseren | Je verbindt inhoudelijke expertise met de context, belangen en behoeften van de ander. Je zorgt dat je advies niet alleen klopt, maar ook landt. |
| Presenteren | Je brengt je boodschap helder en doelgericht over. Je maakt contact met je publiek en bouwt je verhaal effectief op. |
| Onderhandelen | Je onderzoekt belangen, maakt ruimte voor standpunten en zoekt naar een gezamenlijk resultaat zonder de relatie te beschadigen. |
| Conflicthantering | Je maakt spanning bespreekbaar, onderzoekt wat er speelt en voorkomt dat verschillen onnodig escaleren. |
| Feedback geven | Je benoemt concreet gedrag en het effect daarvan. Je laat de ander zich ontwikkelen zonder diegene aan te vallen. |
| Grenzen stellen | Je maakt duidelijk wat wel en niet kan, spreekt verwachtingen uit en bewaakt je grens met behoud van de relatie. |
| Invloed uitoefenen | Je kiest bewust hoe je communiceert en je opstelt om anderen in beweging te krijgen, met behoud van een goede onderlinge relatie. |
Welke competenties zijn belangrijk in jouw werk?
Er is geen universele competentielijst met competenties die voor iedereen belangrijk zijn. Welke competenties je nodig hebt, hangt af van jouw rol, doelen en situaties waarin je meer effect wilt hebben.
Stel jezelf daarom vragen als:
- In welke gesprekken bereik ik nog niet wat ik wil?
- Wanneer merk ik dat mijn gedrag minder effectief wordt?
- Waar merk ik weerstand of vertraging?
- Welk gedrag laat ik automatisch zien onder druk?
- Welk ander gedrag zou in deze situatie meer helpen?
Een competentie ontwikkelen begint bij het herkennen van het moment waarop je meer impact wilt hebben.
Van competentie naar ander gedrag
Een competentie wordt pas waardevol als je hem kunt inzetten wanneer het nodig is. Weten dat je beter wilt communiceren, steviger wilt adviseren of duidelijker grenzen wilt stellen is een eerste stap.
De volgende stap is onderzoeken:
- Wat doe ik nu automatisch?
- Welk effect heeft dat op de ander?
- Welk gedrag past beter bij mijn doel en de situatie?
Competentieontwikkeling draait dus niet alleen om kennis opdoen, maar meer om oefenen, feedback ontvangen en nieuw gedrag toepassen in je werk.
Welke Zuidema-training past bij jouw competentiedoel?
Begin bij de situatie waarin je meer effect wilt hebben en kijk welke training daarbij aansluit.
| Herken je dit? | Dan wil je werken aan | Passende training(en) |
|---|---|---|
| Je loopt vast op weerstand of spanning in gesprekken. | Onderzoeken wat er speelt, aansluiten en schakelen tussen Invloedstijlen. | Inzicht in Invloed® |
| Je wilt je gedrag en communicatie op senior niveau een boost geven. | Meer bewustzijn, flexibiliteit en persoonlijke impact. | Inzicht in Invloed® PremiumPlus |
| Je boodschap komt niet over zoals je bedoelt. | Duidelijker communiceren en beter aansluiten bij de ander. | Invloedrijk Communiceren |
| Je geeft leiding en wilt beter aansluiten bij verschillende situaties. | Richting geven, motiveren en bewust schakelen in gedrag. | Situationeel Leiderschap |
| Je ontwikkelt jezelf in een nieuwe leidinggevende rol. | Eigenaarschap, richting geven en bewust leiderschap ontwikkelen. | Ontwikkel je Leiderschap |
| Je advies is inhoudelijk sterk, maar je krijgt te weinig beweging. | Adviseren met meer overtuiging, verbinding en draagvlak. | Adviseren met Impact |
| Je adviseert op strategisch niveau en wilt meer invloed hebben op de besluitvorming. | Strategisch adviseren en omgaan met complexe belangen. | Strategisch Adviseren |
| Je zegt vaak ‘ja’ terwijl je eigenlijk ‘nee’ bedoelt. | Grenzen stellen met duidelijkheid én behoud van een goede relatie. | De Kunst van het Nee Zeggen |
| Je wilt sterker presenteren en mensen meenemen. | Structuur, storytelling en vertrouwen winnen. | Inspirerend Presenteren en Storytelling |
| Je wilt resultaatgericht onderhandelen zonder de relatie te schaden. | Stevigheid combineren met samenwerking. | Onderhandelen met Vertrouwen / Onderhandelen met Impact |