Omgaan met complotdenkers: 4 tips

Geschreven op februari 26, 2021 – Categorie: Communicatie

Deel via

Omgaan met complotdenkers: 4 tips

‘Het coronavirus is een gefabriceerd bio-wapen van de overheid’. Ruim 15% van de Nederlanders gelooft dit. Grote kans dat een collega, vriend of familielid van je gelooft in complottheorieën als deze. Ben je het gesprek aangegaan? Verliep het soepel of leidde het tot een uit de hand gelopen discussie?

Een complotdenker gelooft in minimaal één complottheorie en negeert alles wat het tegendeel bewijst. Zij zijn zo overtuigd van hun gelijk dat het voor anderen lastig kan zijn om een gesprek met ze aan te gaan. Die overtuiging is gestoeld op wantrouwen tegenover de overheid.

“Er zit een chip in het vaccin om de wereldbevolking gehoorzaam te maken”.

Wanneer tegenstrijdige standpunten elkaar ontmoeten kan dit zorgen voor ongemakkelijke gesprekken. Met de uitbraak van het coronavirus leek dit alleen maar erger te worden. Elke nieuwe maatregel bracht een nieuwe complottheorie met zich mee.

Vaak weten mensen niet dat zij een complotdenker kennen. Totdat het onverwachts aan de lunchtafel met collega’s of tijdens een familieavond ter sprake komt. Om een ‘awkward moment’ te voorkomen is de eerste reactie vaak om zijn of haar complottheorieën weg te lachen, de persoon weg te zetten als een ‘corona wappie’ en het onderwerp vervolgens te vermijden. Oftewel; de confrontatie uit de weg te gaan. Het kan ook voorkomen dat er wel op in wordt gegaan en er een verhitte discussie ontstaat.

What to do?

Hoe ga je dan een gesprek aan met een complotdenker in jouw naaste omgeving? Met feiten en bewijsmateriaal zal dit niet werken. Je wilt de relatie tussen jullie niet beschadigen. Maar omdat een gesprek ongemakkelijk kan zijn, of tot confrontatie kan leiden, betekent dit niet dat je het niet moet voeren. Invloedexpert Els geeft de volgende tips:

# 1 Actief luisteren

Complotdenkers kunnen fanatiek zijn en schieten snel in de verdediging. Dit doen zij omdat zij een mening hebben die niet bij de norm (mainstream) past. Luister daarom aandachtig naar wat de ander te zeggen heeft voordat je reageert. Klinkt simpel genoeg, maar het is makkelijk om net zo fanatiek te reageren op de ander. Dan is het geen gesprek, maar een discussie waar beide partijen hun posities verdedigen.

Erken wat je gesprekspartner te zeggen heeft en laat zien dat je alles gehoord hebt. Wees bewust van je lichaamstaal. Houd een open houding, maak oogcontact en wees kalm.

“If one does not understand a person, one tends to regard him as a fool.” – Carl Jung

Probeer met vragen erachter te komen hoe de persoon tot zijn standpunt is gekomen. Vanuit beide kanten is de valkuil dat er weinig interesse getoond wordt. Val niet aan met feiten, maar vraag waarom je gesprekspartner iets vindt en waar hij of zij zich zorgen om maakt. Trek geen voorbarige conclusies, maar vat samen. Een veel gemaakte fout in een gesprek is dat mensen niet luisteren.

#2 Gedrag dan pas inhoud

Doordat complotdenkers vaak in de verdediging schieten laten zij weinig ruimte over in het gesprek voor jouw inbreng. Als je het gevoel krijgt dat er voor jouw inbreng geen ruimte wordt gegeven, kaart dit aan. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik hoor je met veel overtuiging iets zeggen, waarbij ik het gevoel krijg dat ik hier verder niets op kan zeggen en het voelt alsof je me wegdrijft.’ Vraag dan hoe de ander dit ervaart.

Stel je kwetsbaar op en wees open over de dingen die je denkt en ervaart tijdens het gesprek. Een complotdenker denkt vaak meer kennis in pacht te hebben dan jij. Want jij volgt de ‘kudde’ en neemt alles klakkeloos voor waar aan. Wanneer dit gebeurt is het slim om even uit de inhoud te stappen en aan te kaarten dat je je gediskwalificeerd voelt voor het gesprek. Zo ontstaat er ruimte voor een gelijkwaardig gesprek.

Reageer dus eerst op het gedrag van de ander en niet op de inhoud van het gesprek.

#3 Prioriteer de relatie

Is het iemand in je directe omgeving en merk je fysieke afstand, bespreek dan eerst die afstand en bedenk samen hoe jullie weer die nabijheid kunnen vinden. Benadruk dat ieder zijn eigen mening mag hebben, maar dat het fanatieke gedeelte is dat jou dwars zit.

Kijk wat je van de ander kan leren. Vraag niet alleen over het standpunt, maar kijk ook naar de persoon. De bedoeling is dat je de ander weer humaniseert. Besef dat dit iemand is met gevoelens en eigen ideeën. Dit is iemand waar jij zelf ook geschiedenis mee hebt. Die relatie wil je niet beschadigen en al helemaal niet kwijt raken. Onthoud dit voor als het gesprek lijkt te escaleren. Houd goed de grens in de gaten en dat jullie deze niet overschrijden.  

#4 Agree to disagree

Soms wil het gesprek aangaan echt niet lukken. Hoe vaak je het ook probeert, het leidt altijd tot een verhitte discussie. Jij ziet jezelf als de kritische denker, maar de complotdenker vindt weer dat hij of zij de kritische denker is door het niet volgen van de ‘kudde’. Je wilt niet dat de relatie verslechtert. Wat kun je dan nog doen?

Maak van beide kanten duidelijk waar jullie vandaan komen. Waarom jullie dit standpunt hebben gevormd en toon begrip voor elkaar. Niemand zit te wachten op een gesprek met iemand die het constant beter denkt te weten.. Agree to disagree dus.

In gesprekken als deze is het doel om verbinding tussen jezelf en de ander te creëren. Met de communicatiestijl Overbruggen is dit goed mogelijk. Dit houdt in dat je de ander betrekt, luistert, begrijpt en probeert het vertrouwen te winnen. Deze stijl is essentieel bij het creëren van draagvlak, vergaren van informatie en het omgaan met emoties.

Meer bereiken in iedere situatie

Altijd je gesprekspartner meekrijgen en de uitkomst van je gesprekken sturen? Dan is het van groot belang om stijlflexibel te worden. Op het moment dat jij de situatie kunt lezen, kun je het proces sturen door de juiste stijl in te zetten in de juiste situatie. In de training Inzicht in Invloed® leer je op strategisch niveau de situatie te lezen en de juiste stijl toe te passen. Zo krijg je meer grip op je communicatie.

”Wij zijn Zuidema. Al meer dan 40 jaar trainen wij ambitieuze professionals in hun invloedgedrag. Benieuwd hoe dit voor jou werkt?”

 

Deel dit artikel via

Gerelateerde artikelen

Invloed in het dagelijkse leven

Benieuwd hoe invloed werkt in de praktijk? Lees het op onze blog.

Lees alle artikelen