De meest zichtbare kandidaat is niet altijd de beste leider

Wie maakt de meeste kans om leiding te geven? De professional met de beste ideeën en het sterkste verantwoordelijkheidsgevoel? Of degene die het duidelijkst laat merken dat hij of zij hogerop wil komen?

Nieuw onderzoek van organisatiepsychologen van de Vrije Universiteit Amsterdam laat een opvallend patroon zien. Extraverte mensen hebben vaker leiderschapsambities. Datzelfde geldt voor mensen die lager scoren op integriteit.

Het onderzoek bewijst niet direct dat minder integere mensen vaker leidinggevende worden. Wel hangen extraversie en lage integriteit samen met leiderschapsambitie, en hangt die ambitie samen met het bereiken van hogere functies. De onderzoekers raden organisaties aan om bij promoties niet alleen te kijken naar wie zichzelf het nadrukkelijkst naar voren schuift.

In het kort

• • De professional die het meest zichtbaar is, is niet automatisch de beste leider.
  • VU-onderzoek laat zien dat extraversie en lage integriteit samenhangen met meer leiderschapsambitie.
  • Voor organisaties is dat een risico: zichtbaarheid, overtuigingskracht en uitgesproken ambitie hebben invloed op wie promotie maakt.
  • Goed leiderschap vraagt niet alleen om resultaatgericht gedrag, maar ook om zorg voor vertrouwen, belangen en relaties.
  • Kijk bij promoties daarom naar concreet gedrag: hoe neemt iemand verantwoordelijkheid, betrekt diegene anderen en gaat diegene om met macht?

Wat zichtbare ambitie zegt over leiderschap

Bij Bureau Zuidema zetten deze onderzoeksresultaten ons aan het denken. Want wanneer zichtbare ambitie zwaarder weegt dan integriteit, bestaat het risico dat organisaties de verkeerde signalen belonen.

Wie veel ruimte inneemt, overtuigend kan spreken en openlijk leidinggevende wil worden, valt sneller op. Maar dat zegt nog weinig over de vraag hoe iemand straks omgaat met belangen, verantwoordelijkheid en vertrouwen.

Want hoe iemand met die verantwoordelijkheid omgaat, laat pas écht zien wat voor leider diegene is.

Waarom integriteit zichtbaar moet worden in gedrag

Binnen het Invloedmodel® kijken we naar twee kanten van invloed: het resultaat dat je wilt bereiken én de relatie die je daarbij goed houdt.

Die relatiekant is geen extraatje. Het bepaalt of mensen je vertrouwen, zich durven uitspreken en ook op langere termijn met je willen samenwerken. Dat raakt direct aan psychologische veiligheid.

Integriteit speelt daarin een grote rol. Niet omdat integere professionals vanzelf worden gezien of promotie maken. Dit onderzoek wijst juist op het tegenovergestelde risico. Integriteit helpt wel bepalen hoe je met ambitie, macht en belangen omgaat.

Voor ons vraagt goed leiderschap daarom dat je:

• duidelijk bent over wat je wilt bereiken;
• open bent over je belangen en afwegingen;
• verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen van je keuzes;
• ruimte maakt voor andere meningen;
• andermans vertrouwen niet opoffert voor een snel resultaat.

Vertrouwen krijg je niet alleen doordat je aardig of toegankelijk bent, maar wanneer je je uitspreekt, zorgvuldig luistert, lastige onderwerpen bespreekbaar maakt en doet wat je zegt. Daarom oefenen deelnemers in onze trainingen met situaties waarin resultaat, belangen en vertrouwen tegelijk op het spel staan.

Kijk verder dan de meest zichtbare kandidaat

Voor organisaties ligt er volgens de onderzoekers een duidelijke opdracht. Goed selecteren vraagt dat je verder kijkt dan presentatie-skills en bewuster beoordeelt welk gedrag past bij effectief leiderschap.

Let ook op betrouwbaarheid, reflectievermogen en de manier waarop iemand anderen betrekt.

Voor professionals geldt tegelijkertijd: integer zijn hoeft niet te betekenen dat je op de achtergrond blijft. Je mag je ambitie uitspreken en zichtbaar maken welke verantwoordelijkheid je wilt nemen.

De vraag is dus niet alleen wie de top wil bereiken. De belangrijkere vraag is wie daar op een integere manier het verschil kan maken.

In de training Inzicht in Invloed® onderzoek je welk gedrag jij inzet om doelen te bereiken en welk effect dat heeft op anderen. Zo leer je bewuster invloed uitoefenen, met aandacht voor resultaat én relatie.