Hoe Femke Halsema uit de tent gelokt is…

Geschreven op juni 3, 2020 – Categorie: Communicatie, Invloed, Nieuws

Deel via

Hoe Femke Halsema uit de tent gelokt is…

Wat gebeurt er als je in een gesprek zit waarin beide partijen hun gelijk willen halen?

Dat hebben we allemaal kunnen zien in het veelbesproken interview met burgemeester Femke Halsema in het tv-programma Op1. Zij zat aan tafel naar aanleiding van de protesten op het Damplein tegen racisme en het racistische politiegeweld in de VS.

Wat zien we in het interview?

Er worden talloze sturende vragen gesteld. Continu herhaling van dezelfde argumenten. De temperatuur loopt hoog op en slaat de pan uit. Femke schiet in de overtuigingsmodus. Er wordt niet geluisterd; aan beide kanten niet. De emotie loopt op. In de vragen die gesteld worden hoor je impliciet (persoonlijke) verwijten richting Halsema. Er is eigenlijk maar één ‘goed’ antwoord, in de ogen van de journalisten, maar dat is het antwoord dat Femke Halsema niet wil (kan) geven.

Achteraf is het altijd makkelijker praten over wat goed of fout was. Wat wel blijkt uit dit interview is dat het bijzonder lastig is om de juiste communicatie in te zetten als de ander vindt dat jij fout hebt gehandeld. En dat terwijl jij van mening bent dat je alles hebt gedaan wat in je macht stond. Zo blijkt.

Wat had Femke Halsema beter wél kunnen zeggen?

Je natuurlijke instinct wanneer je geprovoceerd wordt (bijvoorbeeld door de sturende vragen hier in het interview) is in de verdediging schieten, je argumenten en je standpunt blijven herhalen. Echter heeft het weinig zijn om jezelf te verdedigen als de ander wil dat jij je fout gaat bekennen. Beide partijen willen ruimte innemen met hun argumenten. Deze zogenaamde ‘duwenergie’ bestrijden met duwenergie eindigt in een eindeloze discussie die vaak op niets uitloopt en vooral zorgt voor irritatie bij beide partijen. De interviewers ‘duwen’ op Femke Halsema, en zij wil automatisch tegengas geven.

Het is heel moeilijk als de druk hoog is je natuurlijke instinct te onderdrukken. Wat je juist kunt doen in deze in deze situatie is de ander ruimte geven. Hem of haar aanhoren en betrekken. Ofwel ‘trekenergie’ inzetten. Zo kun je het gesprek de-escaleren (de emotie er uit halen) om vervolgens weer rationeel met elkaar in gesprek te gaan.

3 manieren waarop jij de gesprekstemperatuur kunt verlagen

1. Vat samen

Door samen te vatten wat de ander zegt, voelt diegene zich gehoord en begrepen en stopt dan om telkens te herhalen wat hij of zij zegt. Iemand horen of begrijpen betekent niet dat je die persoon ook gelijk geeft. Het samenvatten is erg belangrijk want alleen hierdoor kun je het gesprek een andere wending geven. ‘Begrijp ik het goed dat je vindt dat ik de verkeerde keuze heb gemaakt?’ Grote kans dat de journalist in dit geval hierop ‘Ja’ antwoordt en vervolgens wat rustiger wordt, zo van ‘hé hé, eindelijk hoort ze het’.

Onthul wat dit met jou doet. “Dat raak me enorm, ik doe het graag goed.” Laat dan weer een stilte vallen. Laat het landen. Leg vervolgens met 1 of 2 relevante argumenten uit waarom jij die keuze gemaakt hebt.

‘’Most people do not listen with the intend to understand; they listen with the intent to react’’

Stephen R. Covey
 
2. Adresseer de emotie

Emotie komt van rechts en heeft altijd voorrang op de ratio. Wanneer de emotie te hoog oploopt, is er geen ruimte meer voor ratio. Adresseer de emotie dan ook altijd in een gesprek. We zien dat Femke in het interview meerdere keren haar argumenten blijft herhalen en in de inhoud blijft. Maar zolang de emotie niet geadresseerd is, komen je argumenten niet aan. Je merkt dan op een gegeven moment dat je rondjes gaat draaien in een gesprek.

Interviewer Veenhoven: “Dan zou je denken, de Dam loopt vol, dit kan niet in Coronatijd.” Halsema: “Er was geen enkele verwachting dat de situatie tot deze proporties zou uitgroeien. Daar komt bij dat de mensen die daar staan zelf verantwoordelijk zijn.” Dit werd gevolgd door opnieuw Veenhoven die onbegrip uit “Maar u bent toch niet helemaal overdonderd mevrouw Halsema?” Halsema herhaald: “Jawel, we zijn behoorlijk overdonderd. En dat probeer ik u net te zeggen, dat ondanks alle informatie die verzameld is dit aantal niet is verwacht.”

Ook zien we dat Dijkstra en Veenhoven veel suggestieve en sturende vragen stelden: “Wellicht had u aan de voorkant moeten bedenken dat het niet zo verstandig is in deze tijd?” “Dat strookt toch niet met elkaar?” “Als u nu heel eerlijk bent hé, is dit niet ontzettend mis gegaan, is dit niet een grote fout?”

Dit alles voelt persoonlijk en emotioneel beladen. In een dergelijke situatie is het belangrijk dat je uitspreekt wat je tussen de regels door hoort. “Dus u bent van mening dat ik verkeerd heb gehandeld, klopt dat?’’ Pas als Halsema, dit had geadresseerd en had samengevat, wat dus niet wil zeggen dat ze hen gelijk geeft, stopt de tegenpartij met provoceren.

3. Zuiver onthullen

Je kunt de gesprekstemperatuur verlagen door iets persoonlijks te onthullen, zoals we bij #1 al aangeven. Zorg wel dat je dit zuiver doet! Femke probeert dit enkele keren gedurende het interview. “Neemt niet weg dat ik heel onrustig was vanochtend,” waarop Femke vervolgt, “Dus ik heb met de politie de afgelopen anderhalve dag veel contact gehad.”

De onthulling van Femke is niet ‘zuiver’ omdat ze direct daarna de inhoud in schiet (‘ik heb de hele dag contact gehad met de politie’). Hierdoor communiceert ze twee boodschappen. De interviewers gaan vervolgens in op de inhoud (haar 2e boodschap) en niet op haar persoonlijke noot.

Een onthulling heeft pas impact als je er een ‘punt’ achter zet. Stop met praten. Laat een stilte vallen. Zo geef je de ander de tijd om jouw boodschap te verwerken en daarop te reageren. Dit zorgt ervoor dat het gesprek tot rust komt.

Er ontstaat meer ruimte voor een écht gesprek in plaats van discussie.

Kortom, wil je je invloed pakken in een dergelijk gesprek, houd dan deze 3 tips in gedachten.

Bron: Op1

”Wij zijn Zuidema. Al meer dan 40 jaar trainen wij ambitieuze professionals in hun invloedgedrag. Benieuwd hoe dit voor jou werkt?”

Deel dit artikel via

Gerelateerde artikelen

Invloed in het dagelijkse leven

Benieuwd hoe invloed werkt in de praktijk? Lees het op onze blog.

Lees alle artikelen