Interculturele communicatie op de werkvloer: 4 tips

Ons werkveld wordt steeds internationaler. Velen van ons werken dagelijks samen met collega’s en klanten van over de hele wereld. Dat biedt veel kansen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee.

In internationale samenwerking gaat het zelden mis op de inhoud. Veel vaker ligt het aan misverstanden in communicatie en cultuur: wat jij “helder en direct” bedoelt, komt bij de ander binnen als bot, vaag of onbetrouwbaar. Dat zie je ook terug in wereldwijd onderzoek van de Economist Intelligence Unit. Daarin geeft 51% van de leidinggevenden aan dat culturele en taalkundige verschillen de samenwerking lastiger maken. En een ruime meerderheid noemt onduidelijke internationale communicatie een terugkerende oorzaak van productiviteitsverlies.

Door aan je interculturele communicatie-skills te werken, buig je misverstanden om naar een fijne samenwerking.

Wat is interculturele communicatie?

Interculturele communicatie gaat verder dan het spreken van dezelfde taal. Het gaat over hoe verschillende culturen communiceren, samenwerken en beslissingen nemen.

Wat in Nederland als beleefd wordt gezien, kan ik een andere cultuur juist onbeleefd overkomen. Bijvoorbeeld feedback geven. Waar een Nederlander ‘’dat lijkt me geen goed idee’’ zegt, zal een Britse collega eerder een suggestie als ‘’perhaps we could consider an alternative’’ doen.

En dat is nog maar één aspect. Sommige culturen nemen beslissingen in groepsverband, terwijl andere zich vasthouden aan hiërarchie. Begrip van deze verschillen zorgt voor een soepele en productieve samenwerking.

Inzichten uit de wetenschap

Geert Hofstede: Cultures and Organizations

Geert Hofstede, een pionier op het gebied van cultuuronderzoek, beschrijft cultuurverschillen aan de hand van zes dimensies. Dat zijn machtsafstand, individualisme, masculiniteit, onzekerheidsvermijding, langetermijngerichtheid en toegeeflijkheid.

De mate van machtsafstand is een van de meest relevante dimensies op het werk. In Nederland kennen we een lage machtsafstand. Hier zien we een leidinggevende vaak als een gelijke. Maar in landen met een hoge machtsafstand, zoals India, zien ze een manager als een autoriteit.

Voorbeeld: stel, je werkt samen met een Frans team. Jij verwacht dat iedereen vrijuit ideeën deelt tijdens een brainstorm, maar je merkt dat teamleden vooral afwachten tot de manager zijn mening geeft. Dat komt doordat zij gewend zijn dat beslissingen van bovenaf komen. Probeer dit te herkennen. Zo kan je mensen actief uitnodigen om hun input te delen, terwijl je tegelijkertijd de rol van de manager respecteert.

Erin Meyer: The Culture Map

In haar boek legt Erin Meyer uit hoe culturen verschillen in communicatie, feedback en besluitvorming. Een belangrijk inzicht is het verschil tussen lage-context en hoge-context communicatie. Nederlanders (lage-context) communiceren direct en expliciet. Maar bijvoorbeeld Italianen en Brazilianen (hoge-context) communiceren meer indirect, non-verbaal en relatiegericht.

Voorbeeld: een manager van een lage-context cultuur verwoordt feedback als: ‘’Dit rapport is onvoldoende. De cijfers in hoofdstuk 3 kloppen niet. Ik wil dat je dit voor morgen verbetert.’’ Terwijl een hoge-context manager zou zeggen: ‘’Het rapport is interessant. Misschien kunnen we samen nog eens naar de data in hoofdstuk 3 kijken?’’

Hoe verbeter je je interculturele samenwerking?

Effectieve interculturele communicatie begint met bewustwording van de verschillen. Vervolgens kan je met kleine aanpassingen in je houding en communicatie al grote stappen zetten. Deze tips helpen je op weg:

1. Ken je eigen cultuur

Je eigen cultuur is als water voor een vis. Je merkt het pas als je eruit wordt gehaald. Word je bewust van je eigen gewoontes.

Vraag jezelf af:
• Hoe geef ik feedback? Direct of indirect?
• Hoe ga ik om met hiërarchie? Zie ik mijn leidinggevende als gelijke of als autoriteit?
• Hoe toon ik respect in een gesprek? Door stilte of door actieve deelname?

Hiermee kan je beter inschatten hoe jouw communicatie overkomt bij anderen.

2. Verdiep je in hoe andere culturen communiceren en samenwerken

Stel de bovenstaande vragen ook aan iemand met wie je samenwerkt. Hoe doen ze dat in zijn/haar cultuur? Zo kan je afstemmen op elkaars verwachtingen.

In Nederland houden we bijvoorbeeld van consensus. Iedereen mag meepraten en de manager is gewoon een van ons. In bijvoorbeeld Frankrijk of de Verenigde Staten speelt hiërarchie een veel grotere rol. Een Amerikaan verwacht misschien dat er snel knopen worden doorgehakt, terwijl een Nederlander zoekt naar breed draagvlak.

3. Oordeel niet te snel

Wat voor jou logisch is, kan voor iemand uit een andere cultuur totaal anders voelen. Bemerk je een verschil, blijf dan nieuwsgierig. Stel vragen als ‘’Hoe kijk jij hiernaar?’’ of ‘’Hoe doen jullie dit normaal gesproken?’’ Door niet te oordelen en actief te luisteren, voorkom je al veel misverstanden.

4. Toon oprechte interesse

Echte verbinding ontstaat bij oprechte interesse. Stel open vragen, luister écht en deel ook jouw eigen zienswijze. Met een flinke dosis nieuwsgierigheid en respect worden cultuurverschillen geen bron van frustratie, maar een verrijking!

Meer weten over interculturele communicatie?

Met deze inzichten en tips sta je al sterker op de internationale werkvloer. Wil je je verder verdiepen in dit onderwerp? Het boek The Culture Map van Erin Meyer en Cultures and Organizations van Geert Hofstede zijn aanraders. Zelf actief aan de slag met je vaardigheden? Schrijf je dan in voor onze training Mastering Cross-Cultural Communication. Daarin leer je om met duidelijkheid, respect en flexibiliteit om te gaan met cultuurverschillen. Zo krijg je meer zelfvertrouwen, communiceer je effectiever en bouw je aan betere internationale relaties.